Od listopada 2023 roku każdy Polak może zastrzec swój numer PESEL – i tym samym skutecznie utrudnić wyłudzenie kredytu na swoje dane. To jedno z najważniejszych narzędzi ochrony przed kradzieżą tożsamości, jakie pojawiło się w polskim prawie od lat. Ale zaraz po tym jak media nagłośniły tę możliwość, zaczęły się pytania: co się stanie z moim kredytem jeśli zastrzegę PESEL? Czy bank przestanie mi go dawać? Czy BIK zablokuje mój raport?

Odpowiedzi na te pytania są konkretne i warto je znać – bo zastrzeżenie PESEL to narzędzie ochrony, a nie blokada dla uczciwych kredytobiorców. Jeśli chcesz wziąć kredyt i masz zastrzeżony PESEL, możesz to zrobić – wystarczy chwilowo cofnąć zastrzeżenie na czas składania wniosku. Jeśli nie planujesz żadnych zobowiązań, zastrzeżony PESEL to dodatkowa tarcza ochronna, która nie kosztuje nic i działa natychmiast.

W tym artykule wyjaśniamy dokładnie: jak działa zastrzeżenie PESEL, jak wpływa na BIK i zdolność kredytową, jak je cofnąć gdy potrzebujesz kredytu i co zrobić jeśli ktoś już wziął kredyt na Twoje dane.

Czym jest zastrzeżenie numeru PESEL i kto może to zrobić?

Zastrzeżenie numeru PESEL to mechanizm prawny wprowadzony ustawą z 7 lipca 2023 roku, który wszedł w życie 1 listopada 2023 roku. Pozwala każdemu pełnoletniemu obywatelowi Polski na zablokowanie możliwości zaciągnięcia zobowiązań finansowych na swój numer PESEL przez osoby trzecie.

W praktyce oznacza to, że bank lub instytucja finansowa, która przed udzieleniem kredytu sprawdza numer PESEL wnioskodawcy w rejestrze zastrzeżeń, otrzymuje informację o zastrzeżeniu i ma obowiązek odmówić udzielenia kredytu lub pożyczki. Celem jest ochrona przed wyłudzeniami – sytuacjami, gdy ktoś posługuje się skradzionymi dokumentami i bierze kredyt na cudze dane.

Zastrzeżenie może zrobić każda pełnoletnia osoba posiadająca numer PESEL. Nie trzeba podawać powodu ani udowadniać zagrożenia. Można to zrobić przez aplikację mObywatel, portal obywatel.gov.pl lub osobiście w urzędzie gminy. Usługa jest bezpłatna i natychmiastowa.

Co ważne – zastrzeżenie jest dobrowolne i odwracalne. Możesz je cofnąć w dowolnym momencie, w taki sam sposób jak zostało założone. Możesz też cofnąć je tymczasowo – na określony czas, np. 7 dni – wystarczający do złożenia i rozpatrzenia wniosku kredytowego.

Jak zastrzeżenie PESEL wpływa na BIK?

To pytanie, które zadaje sobie większość osób po tym, jak dowiaduje się o możliwości zastrzeżenia. Odpowiedź jest prosta: zastrzeżenie PESEL nie wpływa bezpośrednio na BIK ani na Twój scoring.

BIK (Biuro Informacji Kredytowej) to odrębna instytucja, która przechowuje historię kredytową. Zastrzeżenie PESEL nie usuwa, nie zmienia ani nie blokuje danych w BIK. Twój raport BIK pozostaje niezmieniony – pozytywna historia nadal jest widoczna, scoring nadal jest wyliczany, negatywne wpisy (jeśli istnieją) nadal figurują w raporcie. Więcej o tym jak działa scoring BIK przeczytasz w artykule o skali punktów scoringu BIK.

Co się zmienia: instytucje finansowe, które przed udzieleniem kredytu sprawdzają rejestr zastrzeżeń PESEL, będą widzieć Twoje zastrzeżenie. W przypadku zastrzeżonego numeru bank nie może udzielić kredytu – nawet jeśli Twój scoring jest doskonały i wniosek kompletny. Zastrzeżenie to twarda blokada na etapie weryfikacji tożsamości, nie na etapie oceny zdolności kredytowej.

Rejestr zastrzeżeń PESEL jest prowadzony przez ministra właściwego do spraw informatyzacji i jest zupełnie odrębny od BIK. To dwie niezależne bazy, działające w różnym celu.

Czy z zastrzeżonym PESEL można wziąć kredyt?

Tak – ale wymaga jednego dodatkowego kroku: cofnięcia zastrzeżenia przed złożeniem wniosku kredytowego.

Jeśli planujesz wziąć kredyt, wchodzisz do aplikacji mObywatel lub na portal obywatel.gov.pl i cofasz zastrzeżenie PESEL. Możesz to zrobić permanentnie lub tymczasowo – na określony czas wystarczający do złożenia i rozpatrzenia wniosku. Po cofnięciu bank może normalnie zweryfikować Twoją tożsamość, pobrać raport BIK i rozpatrzyć wniosek. Cały dalszy proces wygląda dokładnie tak samo jak bez zastrzeżenia.

Czas cofnięcia zastrzeżenia: natychmiast po zatwierdzeniu w aplikacji lub portalu. Nie ma okresu oczekiwania – zastrzeżenie znika z rejestru w czasie rzeczywistym.

Ważna praktyczna wskazówka: jeśli korzystasz z pośrednika kredytowego, takiego jak CK Akrybia, poinformuj doradcę że masz zastrzeżony PESEL przed złożeniem wniosku. Doradca uwzględni to w procesie i pomoże zaplanować właściwy moment cofnięcia zastrzeżenia – tak żeby nie było niepotrzebnych opóźnień.

Które instytucje muszą sprawdzać rejestr zastrzeżeń PESEL?

Nie wszystkie instytucje finansowe mają ten sam obowiązek. Ustawa nałożyła obowiązek sprawdzania rejestru zastrzeżeń PESEL na określone podmioty.

Obowiązkowo sprawdzają rejestr: banki i instytucje kredytowe, SKOK-i (spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe), instytucje pożyczkowe w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim, notariusze (przy umowach przenoszących własność nieruchomości), operatorzy telekomunikacyjni (przy zakupie urządzeń na raty lub abonament z długoterminową umową).

Poza zakresem obowiązku: niektóre mniejsze podmioty udzielające pożyczek prywatnych, platformy crowdlendingowe, pożyczki między osobami fizycznymi. Zastrzeżenie PESEL skutecznie chroni więc tam, gdzie weryfikacja jest obowiązkowa – czyli w bankach i legalnych instytucjach pożyczkowych.

Co zrobić jeśli ktoś wziął kredyt na Twój PESEL zanim zastrzegłeś?

To jeden z najpoważniejszych scenariuszy. Wyłudzenie kredytu na cudze dane to przestępstwo – i wymaga natychmiastowego, wielotorowego działania.

Krok 1: zastrzeż PESEL natychmiast przez mObywatel lub obywatel.gov.pl. To zablokuje kolejne próby wyłudzenia.

Krok 2: złóż zawiadomienie na policji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (wyłudzenie kredytu, posłużenie się cudzymi danymi). Zachowaj kopię protokołu – będzie potrzebna w dalszych krokach.

Krok 3: skontaktuj się z instytucją, która udzieliła kredytu. Zażądaj kopii dokumentów kredytowych i złóż pisemną reklamację wskazując, że kredyt został zaciągnięty bez Twojej wiedzy i zgody.

Krok 4: złóż wniosek do BIK o zaznaczenie sporu w raporcie. BIK może odnotować, że dane zobowiązanie jest kwestionowane – co jest widoczne dla instytucji pobierających raport. Więcej o procedurach reklamacyjnych w BIK przeczytasz w artykule o błędach w BIK i jak je naprawić.

Krok 5: rozważ kontakt z UODO (Urząd Ochrony Danych Osobowych), jeśli instytucja finansowa nie weryfikowała należycie tożsamości kredytobiorcy.

Krok 6: monitoruj BIK regularnie po zgłoszeniu sprawy – sprawdzaj raport co kilka tygodni, żeby upewnić się, że wyłudzone zobowiązanie zostało oznaczone lub usunięte.

Zastrzeżenie PESEL a zdolność kredytowa – praktyczne scenariusze

Scenariusz 1: Chcę zastrzec PESEL, ale za miesiąc planuję wziąć kredyt. Zastrzeż teraz – nic nie tracisz. Za miesiąc, przed złożeniem wniosku, cofnij zastrzeżenie przez mObywatel (kilka sekund). Po zakończeniu procesu kredytowego zastrzeż ponownie.

Scenariusz 2: Mam zastrzeżony PESEL i bank odmówił bez wyjaśnienia. To prawdopodobna przyczyna. Cofnij zastrzeżenie i ponownie złóż wniosek. Zapytaj bank wprost, czy powodem był zastrzeżony PESEL.

Scenariusz 3: Scoring BIK wysoki, ale bank odmawia. Sprawdź czy masz aktywne zastrzeżenie PESEL – to jeden z możliwych powodów. Inne to wpisy w rejestrach dłużników lub wewnętrzna polityka banku. Sprawdź też czy nie ma błędów w Twoim raporcie BIK.

Scenariusz 4: Boję się że zastrzeżenie PESEL usunie moje dane z BIK. Nie stanie się to. Zastrzeżenie PESEL nie ma żadnego wpływu na dane w BIK. Twoja historia kredytowa, scoring i wszystkie zapisy pozostają bez zmian.

Scenariusz 5: Mam aktywne kredyty – czy zastrzeżenie wpłynie na ich spłatę? Nie. Zastrzeżenie nie wpływa na istniejące zobowiązania – tylko na możliwość zaciągania nowych. Raty nadal będą pobierane zgodnie z harmonogramem.

Jak zastrzec i cofnąć zastrzeżenie PESEL – krok po kroku

Przez aplikację mObywatel (najszybsza metoda): otwórz aplikację, przejdź do sekcji „Zastrzeż PESEL", potwierdź tożsamość (PIN lub biometria), wybierz „Zastrzeż PESEL" i potwierdź. Zastrzeżenie jest aktywne natychmiast.

Cofnięcie przez mObywatel: ta sama ścieżka – wybierz „Cofnij zastrzeżenie". Możesz cofnąć permanentnie lub tymczasowo na wybrany okres (np. 7 dni), po którym zastrzeżenie automatycznie wróci.

Przez portal obywatel.gov.pl: zaloguj się przez profil zaufany lub e-dowód, wybierz usługę „Zastrzeż numer PESEL", potwierdź i gotowe.

Osobiście w urzędzie gminy: pojaw się z dowodem osobistym lub paszportem, wypełnij wniosek o zastrzeżenie lub cofnięcie. Usługa jest bezpłatna i realizowana od ręki. To opcja dla osób bez profilu zaufanego i aplikacji mObywatel.

Historie klientów CK Akrybia – zastrzeżenie PESEL a kredyt

Katarzyna, 44 lata, Warszawa. Zastrzegła PESEL w grudniu 2023 roku po nagłośnieniu tematu przez media. W marcu 2026 roku postanowiła wziąć kredyt 30 000 zł na remont. Złożyła wniosek online w banku – dostała odmowę bez wyjaśnienia. Po kontakcie z CK Akrybia doradca zapytał o zastrzeżony PESEL. Katarzyna cofnęła zastrzeżenie w mObywatel (30 sekund), ponownie złożyła wniosek – dostała kredyt dwa dni później. Po wypłacie ponownie zastrzegła PESEL.

Krzysztof, 38 lat, Szczecin. Odkrył w raporcie BIK pożyczkę 8 000 zł od firmy pozabankowej, której nigdy nie brał. Ktoś posłużył się kopią jego dowodu osobistego. Krzysztof zastrzegł PESEL, złożył zawiadomienie na policji i reklamację do firmy pożyczkowej. Firma po 28 dniach potwierdziła wyłudzenie i przekazała do BIK korektę. Wpis zniknął z raportu.

Marta, 29 lat, Łódź. Planowała wziąć kredyt 15 000 zł na samochód. Miała zastrzeżony PESEL od roku. Doradca CK Akrybia przed złożeniem wniosku poinformował ją o konieczności cofnięcia zastrzeżenia. Marta cofnęła je rano, wniosek złożono tego samego dnia, decyzja wieczorem. Następnego dnia środki na koncie, PESEL ponownie zastrzeżony.

Najczęściej zadawane pytania – zastrzeżenie PESEL BIK kredyt

Podsumowanie – zastrzeżenie PESEL to tarcza, nie blokada

Zastrzeżenie numeru PESEL to jedno z najskuteczniejszych i najprostszych narzędzi ochrony przed wyłudzeniem kredytu. Nie wpływa na BIK, nie psuje scoringu, nie blokuje dostępu do finansowania dla Ciebie – tylko wymaga jednego dodatkowego kroku przed złożeniem wniosku kredytowego.

Jeśli nie planujesz żadnych zobowiązań finansowych, zastrzeż PESEL dziś. Jeśli planujesz kredyt, pamiętaj żeby cofnąć zastrzeżenie przed złożeniem wniosku – i zastrzec ponownie po wypłacie środków. Doradcy CK Akrybia zawsze informują o tym kroku klientów z zastrzeżonym PESEL i przeprowadzają przez cały proces bez zbędnych komplikacji.